فيه من تذكر وَ جاءَكُمُ النَّذِيرُ و آمد بشما بيم كننده يعنى پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بروايت عكرمه نذير شيب يعنى زمان پيرى كه فرو نشانندهء شعلهء حياتست و موسم زنك فزاينده آينهء دلهاست و نزد بعضى عقل است القصه چون دوزخيان جواب ا و لم نعمركم بشنوند معترف شوند بضلالت و غواية خود و گويند زندگانى داشتيم و نذير را شنيديم و ديديم اما آن را بدروغ حمل كرديم و اطاعت آن نكرديم حق تعالى ميفرمايد كه فَذُوقُوا پس بچشيد عذاب دوزخ را فَما لِلظَّالِمِينَ پس نيست ستم كاران را يعنى مشركان را مِنْ نَصِيرٍ هيچ يارى و ياورى كه عذاب از ايشان باز دارد . إِنَّ اللَّهَ بدرستى كه خداى عالِمُ غَيْبِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ داناى هر پوشيده‌ايست كه در آسمان و زمين باشد پس احوال كفار و اشرار بر او مخفى نخواهد بود إِنَّهُ عَلِيمٌ بدرستى كه او داناست بِذاتِ الصُّدُورِ بآنچيزى كه در سينهاست اين تعليل علم اوست بجميع مغيبات يعنى هرگاه كه حق تعالى عالم باشد بمضمرات صدور كه اخفى از همه مغيباتست پس به غير او اعلم خواهد بود بعد از آن در بيان تذكير نعمت خود ميفرمايد كه . هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ اوست آنكس كه گردانيد شما را اى گروه كفار خَلائِفَ فِي الْأَرْضِ خليفهاى در روى زمين يعنى شما را بجاى پيشينيان متمكن ساخت و مقاليد تصرف در زمين بقبضهء اقتدار شما باز داد و اين نعمتى بزرگست فَمَنْ كَفَرَ پس هر كه ناسپاسى كرد بر اين نعمت و يا كافر شد بمنعم خود فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ پس بر اوست ضرر كفر او كه عذاب اليم است وَ لا يَزِيدُ الْكافِرِينَ و افزون نكند ناگرويدگان كُفْرُهُمْ كفر و شرك ايشانرا عِنْدَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتاً نزد پروردگار ايشان مكر دشمنى سخت وَ لا يَزِيدُ الْكافِرِينَ و افزون نكند ناگرويدگان كُفْرُهُمْ كفر و شرك دشمنى سخت ايشانرا إِلَّا خَساراً مكر زيان در آخرت . قُلْ بگو اى محمد مر كفار را أَ رَأَيْتُمْ شُرَكاءَكُمُ آيا ديديد انبازان خود را يعنى بتان را كه انباز خدا گرفته‌ايد الَّذِينَ تَدْعُونَ آنچنان شريكان كه مىپرستيد آنها را يعنى اصنام مِنْ دُونِ اللَّهِ بجز از خداى به حق أَرُونِي خبر دهيد و بنماييد مرا كه اين شركا ما ذا خَلَقُوا چه چيز آفريده‌اند مِنَ الْأَرْضِ از زمين و آنچه در ويست أَمْ لَهُمْ آيا هست مر ايشانرا شِرْكٌ فِي السَّماواتِ انباز با خداى در آفريدن آسمانها و به جهت اين